การใช้ระบบสารสนเทศเพื่อยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจน..

เมื่อปี 2547..ผมได้มีโอกาสทำผลงานเพื่อเลื่อนระดับเป็น 8ว.เรียกซะง่ายๆอย่างนี้ละครับ....
ซึ่งก็ต้องย้ายไปนั่งทำผลงานที่สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดชัยภูมิ
โดยจัดทำผลงานในเรื่องที่คิดว่าน่าสนใจและเป็น HighLight ในขณะนั้นคือ..
การยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจนตามยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดโดยการใช้ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการในการชี้เป้าครัวเรือนยากจนพร้อมการการจัดทำแผนการยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจนโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นการ วิจัยครั้งนี้..เป็นการวิจัยเชิงปฎิบัติการครับ....

ซึ่งหัวใจสำคัญของเรื่องที่ทำการวิจัยคือ..
   1.ระบบข้อมูล จปฐ...เรื่องรายได้ของครัวเรือน
   2.ระบบการจัดการฐานข้อมูล..ในที่นี้ผมใช้ MS ACCESS 97
   3.แผนการยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจน

กระบวนการที่..InPut
   1.ทักษะและความรู้เกี่ยวกับการจัดทำฐานข้อมูล..โดย MS ACCESS 97
   2.การจัดทำ..แผนการยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจน
   3.ความรู้เกี่ยวกับ..ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ2548

OutPut...ที่ได้

ผมเพิ่งมีโอกาสนำเสนอผลงาน ผ่านทาง blog แห่งนี้น่าจะเป็นแนวทางหรือ Idea นะครับ..ผมได้แนบ File ผลงานมาด้วย..ลองอ่าน Abstract ดูน่ะครับ...ต้องขอบคุณเพื่อนพ้องน้องพี่ชาวพัฒนาชุมชนจังหวัดชัยภูมิทุกท่านครับ

.................บทคัดย่อ
 
              การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อพัฒนาความรู้และทักษะของเจ้าหน้าที่
พัฒนาชุมชนในการใช้ประโยชน์จากระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจนตามยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดโดยการสร้างและพัฒนาโปรแกรม วิเคราะหรายได้ครัวเรือนยากจน (BMN’s Package for Income Analytic)พร้อมทั้งจัดทำปรับปรุงชุดฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการใช้ระบบสารสนเทศ
เพื่อการจัดการยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจนตามยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดให้สามารถถ่ายทอดความรู้และทักษะแก่คณะกรรมการสนับสนุนการจัดทำแผนพัฒนาองค์การบริหารส่วนตำบลจัดทำแผนยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจนได้อย่างมีประสิทธิภาพสอดคล้องกับยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดและตัวชี้วัดคำรับรองผลการปฏิบัติราชการ(Key Performance Indicator: KPIs) ได้กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยครั้งนี้เป็นเจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชนในระดับอำเภอที่มีความรู้และทักษะการใช้ระบบสารสนเทศและเป็นผู้รับผิดชอบระบบการรายงานของสำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอแบ่งกลุ่มตัวอย่างเป็น 2 กลุ่ม คือพื้นที่ ทดลองประกอบด้วยอำเภอ เมืองชัยภูมิ ภูเขียว หนองบัวแดง คอนสวรรค์และอำเภอเนินสง่าเจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชน10คนคณะกรรมการสนับสนุนการจัดทำแผนพัฒนาองค์การบริหารส่วน ตำบล 42 คนและพื้นที่ควบคุมประกอบด้วยอำเภอบ้านเขว้า เกษตรสมบูรณ์ เทพสถิต หนองบัวระเหว และภักดีชุมพล เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชน 9 คนคณะกรรมการสนับสนุนการจัดทำแผนพัฒนาองค์การบริหารส่วนตำบล41คน
เป็นการสุ่มเลือกพื้นที่อย่างเจาะจง(Purposive Sampling) จากตำบลต้นแบบที่มีการใช้ประโยชน์จากข้อมูล จปฐ. กชช.2 ค อย่างจริงจังและเป็นระบบเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้คือระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจนตามยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัด ประกอบด้วยโปรแกรมวิเคราะห์รายได้ครัวเรือนยากจน(BMN’s Package for IncomeAnalytic)และชุดฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการใช้ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจนตามยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัด
และแบบทดสอบความรู้และทักษะการใช้ของเจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชนที่ผู้วิจัยสร้างและพัฒนาขึ้นมีลักษณะเป็นแบบเลือกตอบ ถูก-ผิด (True-False) ทดสอบความเชื่อมั่นโดยค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ได้เท่ากับ .85 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรม SPSS for Windows Version 10.11 เพื่อหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบค่า t-test

1. ผลการวิจัย
     1.1 ได้ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจนตาม
ยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดเพื่อลดปัญหาอันเกิดจากการใช้ระบบสารสนเทศเพื่อการแก้ไขปัญหา
ความยากจนของกรมการพัฒนาชุมชนและสามารถตอบสนองต่อผู้ใช้หรือองค์การบริหารส่วนตำบล
โดยมีคุณลักษณะเด่น(Feature)ดังนี้
          1) เป็นระบบที่ไม่ต้องใช้วิธีการบันทึกข้อมูลด้านรายได้ของครัวเรือน
ใหม่หากแต่ใช้เทคนิคการเชื่อมโยงข้อมูล (Link) จากโปรแกรมจปฐ. ของกรมการพัฒนาชุมชน
          2) สะดวก รวดเร็วและประหยัดทรัพยากรสำนักงาน ผู้ใช้เพียงแต่ทำการ
เชื่อมโยงข้อมูลเท่านั้น
          3) สามารถค้นหารายชื่อหัวหน้าครัวเรือนได้ทั้งหมู่บ้าน
          4) เ ปรียบเทียบรายได้ครัวเรือนยากจน ตามยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัด
ที่มีรายได้ต่ำกว่า 20,000 บาท ระหว่างปี 2546 และปี 2547 ได้
ทันที
          5) ทราบแหล่งที่มาของรายได้ครัวเรือนยากจนทั้ง 9 แหล่งได้ทันที ทำ
ให้ผู้ใช้สามารถวิเคราะห์ศักยภาพในการยกระดับรายได้ครัวเรือน
ได้อย่างรวดเร็ว สะดวก
         6) สามารถตรวจสอบความเชื่อถือได้ ของการบันทึกข้อมูลครัวเรือนที่มี
รายชื่อ บ้านเลขที่ ไม่ตรงกันระหว่างปี 2546 และ ปี 2547 ได้
        7) สามารถใช้เป็นสารสนเทศใน การวางแผนควบคุมคุณภาพการจัดเก็บ
ข้อมูลในปี ต่อๆ ไปได้เป็นอย่างดี

     1.2 ได้ชุดฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการใช้ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการยกระดับ
รายได้ครัวเรือนยากจนตามยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดที่ใช้เป็นกระบวนการ
ฝึกอบรมให้คณะกรรมการสนับสนุนการจัดทำแผนพัฒนาพัฒนาองค์การบริหารส่วนตำบลสามารถ
จัดทำแผนยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจนที่ตอบสนองต่อยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัด และ
ตัวชี้วัดคำรับรองผลการปฏิบัติราชการ(KPIs)ได้จนปรากฏเป็นหลักฐานเชิงประจักษ์เพื่อรองรับ
การประเมินผลตามคำรับรองผลการปฏิบัติราชการ

     1.3 เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชน ในพื้นที่ทดลองและควบคุมก่อนการฝึกอบรมเชิง
ปฏิบัติการใช้ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจน
ตามยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดไม่มีความแตกต่างในด้านความรู้และทักษะ
ในการใช้ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจน
ตามยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ
.05 (t = 0.048)
     1.4 เมื่อผ่านกระบวนการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการใช้ระบบสารสนเทศเพื่อการ
จัดการยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจนตามยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดแล้วเจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชน
ในพื้นที่ทดลองมีความรู้และทักษะในใช้ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการยกระดับรายได้ครัวเรือน
ยากจนตามยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดมากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (t = - 2.431)
     1.5 รูปแบบการจัดทำแผนยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจน ดังนี้
          ส่วนที่ 1 แสดงถึงสภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน
          ส่วนที่ 2 การวิเคราะห์ศักยภาพของชุมชนเพื่อวิเคราะห์ปัจจัยเชิงบวก หรือขัดขวางรวมทั้งโอกาส
                      เพื่อกำหนดกลยุทธการยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจน
          ส่วนที่ 3 กำหนดวิสัยทัศน์การพัฒนา เพื่อกำหนดทิศทางการพัฒนาในอนาคต
          ส่วนที่ 4 วัตถุประสงค์การพัฒนา เป็นการระบุวัตถุประสงค์ของการ
                     จัดทำแผนยุทธศาสตร์การพัฒนา ขั้นตอนการจัดทำแผน และลักษณะของแผน  
                      ยุทธศาสตร์การพัฒนา
          ส่วนที่ 5 แผนงาน/โครงการที่แสดงถึงกิจกรรมและงบประมาณของหน่วยงานภาครัฐที่มีภารกิจใน
                      การส่งเสริมรายได้ประชาชนในพื้นที่
          ส่วนที่ 6 การบริหารจัดการเพื่อแปลงแผนสู่การปฏิบัติ ประกอบด้วย
                            ประเด็นที่ 1 รายชื่อครัวเรือนยากจนตามระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการยกระดับ
                                            รายได้ครัวเรือนยากจจนตามยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดที่แสดงให้
                                            เห็นถึงปัญหาและศักยภาพในการยกระดับรายได้
                            ประเด็นที่ 2 แสดงแนวทางการยกระดับรายได้ โดยใช้ข้อมูลจากระบบสารสนเทศ  
                                            เพื่อการจัดการยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจนตามยุทธศาสตร์การ  
                                            พัฒนาจังหวัดมากำหนดแนวทางการยกระดับรายได้ รวม 9 แนวทางที่
                                            ประสานสอดคล้องกับ ส่วนที่ 5 ของแผนยกระดับรายได้
                                            ครัวเรือนยากจนฯ

2. ข้อเสนอแนะ
           ผลการวิจัยเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ มีข้อเสนอแนะต่อกรมการพัฒนาชุมชน และผู้ว่าราชการจังหวัดแบบบูรณาการเพื่อการพัฒนา (CEO) เพื่อนำไปใช้วางแผน ควบคุม กำกับและใช้ประโยชน์ต่อระบบสารสนเทศ เพื่อแก้ไขปัญหาความยากจน ดังนี้

     2.1 ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย
          2.1.1 ต่อกรมการพัฒนาชุมชน
                  1) ปรับปรุงและพัฒนา โปรแกรมวิเคราะห์รายได้ครัวเรือนยากจน
                      [BMN’s Package forIncomeAnalytic] ให้มีความเหมาะสมและสอดคล้องกับ
                      ยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดทุกจังหวัด โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สามารถตอบสนองต่อ
                      ตัวชี้วัดคำรับรองผลการปฏิบัติราชการที่ 1 (KPI 1) คือ การลดลงของสัดส่วนครัวเรือน
                      ยากจน
                  2) จัดทำชุดฝึกอบรมที่ครอบคลุมต่อปัญหา และแนวทางการยกระดับรายได้ครัวเรือนยาก
                      จนโดยสามารถใช้ในการบูรณาการแผนงาน/โครงการและกิจกรรมของหน่วยงานที่มี
                       ภารกิจในการส่งเสริมอาชีพและรายได้
                  3) อบรมเจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชนที่มีทักษะด้านระบบสารสนเทศให้มีความรู้และทักษะใน
                      การใช้ระบบสารสนเทศเพื่อการแก้ไขปัญหาความยากจนคือโปรแกรมบันทึกข้อมูล
                      ความจำเป็นพื้นฐาน (จปฐ.) และโปรแกรมวิเคราะห์รายได้ครัวเรือนยากจน [BMN’s 
                      Package forIncome Analytic] เพื่อเป็นการเพิ่มพูนศักยภาพและทักษะด้านการจัดทำ
                      แผนพัฒนาแก่เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชนให้ได้รับการยอมรับและคัดเลือกจาก
                      องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นคณะกรรมการสนับสนุนการจัดทำแผนพัฒนาองค์การ 
                      บริหารส่วนตำบลได้
                  4) กำหนดให้ใช้ระบบสารสนเทศเพื่อ การจัดการยกระดับรายได้
                      ครัวเรือนยากจนตามยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดเพื่อวางแผนและควบคุมกระบวนการจัดเก็บข้อมูลความจำเป็นพื้นฐาน (จปฐ.) ระหว่างปีต่อปี ให้มีคุณภาพ ถูกต้อง เชื่อถือได้
                  5) พัฒนาและปรับปรุงสารสนเทศเกี่ยวกับรายได้ข้อที่ 27 ในแบบสอบถามข้อมูลความจำเป็นพื้นฐาน(จปฐ.)ให้ปรากฏรายละเอียดที่พอเพียงต่อการใช้วางแผนในการยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจน
                  6) พัฒนาระบบข้อมูลเพื่อการพัฒนาชนบทของกรมการพัฒนาชุมชนให้เป็นระบบสารสนเทศที่ตอบสนองต่อระบบการบริหารราชการจังหวัดแบบบูรณาการเพื่อการพัฒนาโดยเฉพาะการวางแผนดำเนินการ การประเมินและติดตามผล ตามตัวชี้วัดการปฏิบัติราชการ(KPIs)

          2.1..2 ต่อผู้ว่าราชการจังหวัดแบบบูรณาการเพื่อการพัฒนา
                 1) จัดให้มีการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติ การแก่เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชน และ
                     คณะกรรมการสนับสนุนการจัดทำแผนพัฒนาองค์การบริหารส่วนตำบล ตามชุดฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการใช้ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจน ตามยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดโดยการสนับสนุนงบประมาณเป็นค่าเบี้ยเลี้ยง ค่าพาหนะ และค่าใช้สอยในการดำเนินการ
                2) ผลักดัน กระตุ้น เร่งเร้าให้เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชนได้รับการยอมรับและแต่งตั้งจากองค์การบริหารส่วนตำบลให้เป็นคณะกรรมการสนับสนุนการจัดทำแผนพัฒนาองค์การบริหารส่วนตำบลเพื่อเสนอแผนงาน/โครงการ/กิจกรรม ที่ตอบสนองต่อยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดตามตัวชี้วัดการปฏิบัติราชการได้อย่างทั่วถึง
                3) กำหนดให้ ส่วนราชการระดับจังหวัดวางแผนติดตามและประเมินผลการดำเนินงานตามยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดและตัวชี้วัดการปฏิบัติราชการโดยมีหลักฐานเชิงประจักษ์ที่สามารถรองรับการประเมินผลการปฏิบัติราชการจากคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ(กพร.) ได้

    2.2 ข้อเสนอแนะเชิงวิจัยและพัฒนา

               1) ปรับปรุงรูปแบบ เนื้อหาของชุดฝึกอบรมฯ ให้มีเนื้อหา และหลักสูตรให้ครอบคลุมประเด็นการวางแผนยกระดับรายได้มากขึ้นพร้อมทั้งจัดรูปแบบชุดฝึกอบรมให้กะทัดรัด สะดวกต่อการใช้งาน

พร้อมทั้งรูปเล่มที่ชวนให้ศึกษาและมีการทดสอบในพื้นที่ต่างๆกันเพื่อพัฒนาให้ได้ชุดฝึกอบรมที่สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางการใช้ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการยกระดับรายได้ครัวเรือนยากจนได้อย่างทั่วถึง ทุกพื้นที่ ทั่วประเทศ
              2) พัฒนาและปรับปรุงโปรแกรมวิเคราะห์รายได้ครัวเรือนยากจน[BMN’s Package for Income Analytic]ให้สอดคล้องเหมาะสมและตอบสนองต่อยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดได้อย่างทั่วถึงครอบคลุมทุกจังหวัดโดยให้เป็นระบบโปรแกรมฯที่เปิดให้เห็นการเขียนรหัส (Open Source) เพื่อให้เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชนที่มีทักษะ ด้านระบบการจัดการฐานข้อมูลสามารถปรับปรุงเปลี่ยนแปลงโปรแกรมให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดที่รับผิดชอบได้
             3.) จัดประชุมเชิงปฏิบัติการแก่เจ้าหน้าที่, นักวิชาการพัฒนาชุมชน เพื่อหารูปแบบแนวทางการส่งเสริมรายได้แก่ครัวเรือนยากจนให้พ้นเกณฑ์ความยากจนโดยใช้ข้อมูลความจำเป็นพื้นฐานซึ่งเป็นระบบสารสนเทศที่สำคัญของกรมการพัฒนาชุมชนเป็นพื้นฐานและบูรณาการภารกิจ/แผนงาน/โครงการ/กิจกรรมของกรมการพัฒนาชุมชนและส่วนราชการที่ปฏิบัติภารกิจในพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลให้เป็นระบบที่เกื้อหนุนสอดคล้องต่อกันโดยไม่เป็นการจัดทำกิจกรรมแผนงานที่แยกส่วนกันต่อไปและสามารถแสดงให้เห็นถึงหลักฐานเชิงประจักษ์ที่ครัวเรือนยากจนได้รับการส่งเสริมอาชีพจนมีรายได้พ้นเกณฑ์ความยากจน